IFS zelf doen: is dat veilig?

IFS zelf doen: is dat veilig? Die vraag is heel logisch. Zeker als je op zoek bent naar therapie, maar niet meteen iets kunt vinden. Of als er wachtlijsten zijn. Of misschien omdat je het gewoon prettig vindt om dingen eerst zelf te onderzoeken. Binnen Internal Family Systems zijn er best veel oefeningen en manieren van werken die je ook alleen kunt doen. Gewoon thuis, op je kamer, wandelend buiten, of schrijvend in een notitieboek. Dan is het niet gek dat je je afvraagt hoe veilig dat eigenlijk is.

Mijn korte antwoord

Mijn korte antwoord is: in principe is het veilig om te doen. Tenminste, ongeveer in dezelfde zin waarin meditatie, introspectie of schrijven veilig zijn om te doen. Aandacht geven aan wat er in je leeft, luisteren naar wat je voelt, dingen opschrijven, voorzichtig contact maken met je binnenwereld: dat zijn op zichzelf geen rare of gevaarlijke dingen. Daar zit het probleem meestal niet.

Wat alleen niet verstandig is, is om lang in je eentje te blijven rondlopen met serieuze problemen. Als je ergens echt onder lijdt, als iets heel complex is, als je vastloopt en merkt dat je er alleen niet uitkomt, dan ga je daar meestal ook niet ineens helemaal uitkomen met alleen Internal Family Systems als zelfhulpmethode. Dan zit het probleem dus niet in IFS zelf, maar in het feit dat sommige dingen simpelweg te groot zijn om alleen te blijven dragen.

IFS is meer dan zelfhulp

Dat is denk ik belangrijk om helder te zeggen: Internal Family Systems is meer dan een zelfhulptechniek. Het is een rijke en diepgaande manier om naar je innerlijke wereld te kijken. Je kunt er veel mee. Je kunt delen leren herkennen, met ze in gesprek gaan, beter begrijpen waarom je doet wat je doet, en ontdekken waar bepaalde reacties vandaan komen.

Maar zolang je er in je eentje mee werkt, blijft het ook een vorm van zelfhulp. En zelfhulp kan veel betekenen, maar is niet altijd een vervanging voor hulp van buitenaf.

Wat kun je zelf doen met IFS?

Met IFS en andere vormen van delenwerk of schaduwwerk kun je veel zelf doen. Eigenlijk bijna alles wat je in je eentje aan innerlijk werk kunt doen, kun je ook met Internal Family Systems doen. Dat is juist een van de sterke kanten ervan.

Je kunt gevoelens leren opmerken, delen herkennen, vragen stellen aan wat er in je leeft, en meer zicht krijgen op innerlijke spanningen, tegenstrijdigheden en beschermingsmechanismen. Je kunt ontdekken welke delen snel de leiding nemen, welke delen bang zijn, welke delen zich terugtrekken, en welke delen ergens naar verlangen. In die zin is IFS een rijke methode: het geeft taal, structuur en richting aan innerlijk werk dat anders misschien diffuus zou blijven.

IFS zelf doen heeft ook grenzen

Tegelijk is niet alles bedoeld om alleen te dragen. Een groot deel van herstel, heling en groei ontstaat niet alleen van binnenuit, maar ook in relatie met andere mensen. Sommige dingen vragen nu eenmaal om contact, spiegeling, steun of professionele begeleiding.

Dat betekent niet dat zelfonderzoek weinig waard is. Integendeel. Maar wel dat het idee dat je alles volledig alleen zou moeten kunnen oplossen, vaak te hoog gegrepen is.

Wanneer het niet genoeg is

Dus ja, IFS zelf doen kan heel waardevol zijn. Maar als je merkt dat je vastloopt, steeds in dezelfde cirkels terechtkomt, overspoeld raakt, ernstig lijdt, of met zware en complexe problematiek rondloopt, dan is het meestal niet verstandig om te blijven hopen dat je het helemaal alleen gaat oplossen.

Dan is ondersteuning belangrijk. Dat hoeft niet meteen perfecte therapie te zijn. Het kan ook beginnen met een goed gesprek, een steunende vriend, een lotgenotengroep, een coach, een therapeut, of een andere veilige vorm van contact. Juist als iets diep zit, is het vaak helpender om er niet in je eentje mee te blijven rondlopen.

Conclusie

Dus: IFS zelf doen is in principe veilig. Je kunt er veel mee. Het kan een waardevolle vorm van zelfonderzoek en zelfhulp zijn. Maar het is niet altijd genoeg, en ook niet altijd wenselijk om alles alleen te willen doen.