Waarom ga ik vreemd terwijl ik van mijn partner hou?

Marcel begrijpt echt niet waarom hij het gedaan heeft, vertelt hij. Hij houdt van Floortje. Hij wil voor haar gaan. Hij wil deze relatie helemaal niet kwijt. En toch is hij al die tijd met die andere vrouw blijven appen. Niet alleen onschuldige berichtjes, maar ook seksuele dingen. Iets wat hij zichzelf maar moeilijk kan vergeven. “Waarom ga ik vreemd?” vraagt hij zich af. Want als hij echt van Floortje houdt, waarom heeft hij dan niet genoeg aan haar?

Maar misschien nog wel verwarrender: hij begrijpt zichzelf gewoon niet. Als hij echt van Floortje houdt, waarom heeft hij dan niet genoeg aan haar? Waarom heeft hij niet genoeg aan deze relatie? Waarom zoekt hij toch aandacht, spanning of bevestiging bij iemand anders, terwijl zijn hart zegt: ik hou van mijn partner, ik wil bij haar blijven?

Als je gedrag iets anders doet dan je hart

Ik weet natuurlijk niet precies wat er in Marcel omgaat. Maar ik begrijp wel hoe complex dit kan zijn. Hoezeer we onszelf vanbinnen kunnen opdelen in verschillende delen, die niet allemaal hetzelfde willen of nodig hebben. Een deel van jou kan oprecht houden van je partner, terwijl een ander deel blijft zoeken naar erkenning, aandacht, geborgenheid, spanning, lust of iets wat even alleen van jou is.

Dat kan heel pijnlijk zijn voor de mensen om je heen. En het kan ook ontzettend verwarrend zijn voor jezelf. Want hoe kan het dat je het ene voelt, maar het andere doet? Hoe kan het dat je partner je dierbaar is, maar je gedrag toch richting verraad beweegt?

Soms lijkt het bijna op een verslaving. Maar dan komt meteen de volgende vraag: een verslaving aan wat precies? Aan aandacht? Aan spanning? Aan gezien worden? Aan begeerd worden? Aan ontsnappen aan het gewone leven? Aan even niet hoeven voelen wat je eigenlijk voelt?

De schaduwkant van ontrouw

Dit is eigenlijk een vraag naar de schaduwkant. Naar dat stuk van jezelf dat je het liefst wegdrukt, negeert of niet wilt hebben. Het stuk waarvan je misschien denkt: dit ben ik niet. Dit wil ik niet zijn. Dit past niet bij wie ik wil zijn als partner, als mens, als iemand die van de ander houdt.

Maar soms komt die kant toch naar boven. Bijvoorbeeld op het moment dat je wordt betrapt op vreemdgaan. Of misschien niet eens op fysiek vreemdgaan, maar op berichtjes sturen, flirten, liegen of iets verborgen houden. In elk geval op iets wat voelt als ontrouw of verraad.

Op dat moment is er iets gebarsten. De muur is misschien niet helemaal ingestort, maar er zit wel een scheur in. Je merkt: er zit iets in mij dat ik niet langer kan negeren. En hoe pijnlijk dat ook is, het kan ook het begin zijn van eerlijker zelfonderzoek.

Wat zoekt dat deel in jou?

Dan begint de echte vraag: wat zit daar in jou? Wat maakt dat je aandacht blijft zoeken van iemand anders? Welk gedeelte van jou is dat? Welk deel voelt zich tekortgedaan, onrustig, leeg, onveilig, opgesloten of niet gezien?

Misschien weet je ergens wel dat je een heftig verleden hebt gehad. Misschien heb je dingen meegemaakt in je jeugd. Misschien kom je uit een gezin waarin liefde, veiligheid of aandacht niet vanzelfsprekend waren. Misschien heb je een lastige vorige relatie gehad. Misschien spelen er onzekerheden op je werk, oude schaamte, verlatingsangst of een gevoel dat je nooit helemaal goed genoeg bent.

En toch kun je er misschien nog niet precies je vinger op leggen. Je voelt wel dat er iets zit, maar je weet niet waar je moet zoeken. Je wilt graag begrijpen: wat is die onrust in mij? Waarom lijkt het alsof ik niet genoeg kan hebben aan een gewoon leven met de partner om wie ik geef? Waarom lijkt het alsof ik het altijd weer moet verpesten?

Ontrouw niet goedpraten, maar wel begrijpen

Als je deze vraag herkent, wil ik één ding duidelijk zeggen: ontrouw is pijnlijk. Het kan diepe schade aanrichten. Het kan vertrouwen breken, veiligheid aantasten en de ander ontzettend raken. Dat wil ik niet kleiner maken en ook niet goedpraten.

Maar dat je bereid bent om eerlijk te onderzoeken waar het vandaan komt, is wél belangrijk. Niet om jezelf vrij te pleiten, maar om verantwoordelijkheid te nemen. Niet om te zeggen: “Ik kon er niets aan doen”, maar juist om te zeggen: “Dit is blijkbaar iets in mij waar ik naar moet kijken.”

Dat is spannend. Want het vraagt dat je met je billen bloot gaat. Dat je niet alleen kijkt naar de versie van jezelf die liefdevol, trouw en goedbedoelend is, maar ook naar de kant die zoekt, liegt, vlucht, verleid wil worden, aandacht nodig heeft of grenzen overschrijdt.

Verantwoordelijkheid nemen voor je schaduw

Er zijn mensen die hun hele leven in hetzelfde patroon blijven zitten. Die van de ene naar de andere relatie gaan, overal iets zoeken, en ondertussen een spoor van pijn en verwarring achterlaten. Niet altijd expres, maar wel omdat ze niet echt stilstaan bij wat ze doen en waar het vandaan komt.

Maar als je verantwoordelijkheid neemt voor je gedrag, als je eerlijk durft te kijken naar je eigen schaduwkant, dan kan er iets veranderen. Dan kun je onderzoeken welk deel van jou steeds op zoek gaat naar iets buiten de relatie. Dan kun je leren herkennen wanneer dat deel actief wordt. En dan kun je misschien ook leren om op een eerlijkere, gezondere manier om te gaan met je behoeftes.

Dat kan veel betekenen voor jezelf. En ook voor je partner. Misschien komt het goed tussen jullie. Misschien ook niet. Maar zelfs als deze relatie de schade niet overleeft, kun je wel leren om een volgende relatie op een eerlijkere manier aan te gaan.

De vraag achter vreemdgaan

De vraag is dus niet alleen: waarom ben ik vreemdgegaan? De diepere vraag is: wat probeerde iets in mij te krijgen, voelen of vermijden? Waar was ik naar op zoek? Wat durfde ik niet rechtstreeks te vragen? Welke behoefte heb ik verstopt, veroordeeld of uitbesteed aan iemand buiten mijn relatie?

Dat onderzoek kan confronterend zijn. Maar het kan ook een begin zijn van groei. Want juist op de plekken waar je jezelf het minst graag aankijkt, ligt vaak belangrijke informatie over wat je nodig hebt, waar je pijn zit en welke delen van jezelf nog niet echt een plek hebben gekregen.

Als jij net als Marcel met deze vraag rondloopt, dan is dat pijnlijk, maar ook menselijk. En als je bereid bent om niet weg te kijken, maar eerlijk te onderzoeken wat er in jou gebeurt, dan is dat moedig. Niet omdat ontrouw mooi is, maar omdat verantwoordelijkheid nemen voor je schaduwkant een belangrijke stap kan zijn richting eerlijker liefhebben.